Wat is Roestvast staal ?

Roestvast staal (ook inox of RVS genoemd, en in de volksmond beter bekend als
roestvrij staal) is een legering van hoofdzakelijk ijzer, chroom en koolstof.
Om van roestvast staal te kunnen spreken, is minimaal 10,5% chroom nodig en maximaal
1,2% koolstof. Verder zijn ook de elementen: nikkel, molybdeen, titanium, niobium, zirkonium,
mangaan, stikstof, koper, silicium en vanadium terug te vinden in vele roestvaste staalsoorten.
Tegenwoordig zijn er wel 200 verschillende soorten roestvast staal.

Tijdens de eerste wereldoorlog werd in Engeland onderzoek gedaan om geweerlopen beter
bestand te maken tegen roestvorming. In 1913 werd door Harry Brearley in het laboratorium
Brown-Firth ontdekt dat als er een legering van ijzer en chroom wordt toegepast waarbij het
het chroom percentage minimaal 10,5% bedraagt, deze legering niet gaat roesten.
Onafhankelijk hiervan werd ook in Duitsland een soort gelijke ontdekking gedaan. De firma
Krupp bracht deze nieuwe staalsoort onder de naam V2A op de markt. Gedurende de eerste
wereldoorlog stond de verdere ontwikkeling van deze nieuwe staalsoort op een laag pitje.
Maar begin 1920 werden een groot aantal chroom en nikkel combinaties ge´ntroduceerd.
Tevens kwam Dr W.H Hatfield in 1924 met een nieuwe staalsoort 18/8 (18% chroom en
8% nikkel). De legering is beter bekend onder de naam inox.
Harry Brearley


Eigenschappen van Roestvast staal

Het chroom zorgt ervoor dat een dun onzichtbaar, maar hard laagje chroomoxide wordt gevormd
    op het oppervlakte van het staal. We kunnen dit beschouwen als de huid van het roestvast staal die
     het onderliggende metaal beschermt tegen roestvorming. Bovendien herstelt het zichzelf wanneer
     beschadiging optreedt.
●   De hoeveelheid koolstof bepaalt de hardheid van het staal.
●   Toevoeging van nikkel maakt het staal niet-magnetisch.
●   Stikstof verhoogd de sterkte zonder invloed te hebben op de taaiheid van het staal.
●   De overige elementen verhogen de roestwerendheid en verwerkbaarheid van het staal.

* De benaming "roestvrij" die in de volksmond voor roestvast staal gebruikt wordt, is feitelijk niet correct.
  Als de beschermende chroomoxide huid van bepaalde soorten rvs zeer ernstig is beschadigd kan er wel
  degelijk roestvorming onstaan.
   


Verschillende soorten Roestvast staal

Er zijn vier soorten roestvast staal die op basis van structuur in de onderstaande groepen worden
onderverdeeld.

1.) Ferritisch roestvast staal: deze soort bevat veel chroom en een normaal koolstofgehalte.
 De roestwerendheid is slechts redelijk te noemen en daarom wordt deze soort ook alleen toegepast
 in een niet al te agressieve omgeving, zoals bijvoorbeeld bij goedkopere huishoudelijke toepassingen
 en bekleding.

2.) Austenitisch roestvast staal: deze soort bevat veel chroom en nikkel. Samen moeten ze meer dan 26%
 van de legering uitmaken. Het voordeel van nikkel is dat het de roestbestendigheid verhoogt. Door het         nikkelgehalte is het bovendien beter te bewerken dan de chroomstalen. Zij vormen de groep die relatief goed lasbaar is en veel toegepast wordt in chemische installaties, in de voedings-, de papier-, de farmaceutische-,
de automobielindustrie en bij de vervaardiging van meubilair.

3.) Martensitisch roestvast staal: deze soort bevat veel koolstof en is daardoor erg hard. Er bestaan op dit
 ogenblik geen roestvast staal soorten met een hogere hardheid dan deze soort. Toepassingen zijn te vinden
 bij assen, pompen, snijapparatuur en chirurgische messen.

4.) Duplex roestvast staal: deze moeilijk te bewerken soort wordt alleen daar toegepast waar extreem hoge
 eisen worden gesteld aan de roestbestendigheid, zoals bij leidingwerk in de chemische, petrochemische en
 offshore industrie.

* De meest voorkomende roestvast staal typen zijn: RVS-304 (74% ijzer, 18% chroom en 8% nikkel) en
   RVS-316 (71% ijzer, 18% chroom, 8% nikkel en 3% molybdeen). Beide typen zijn van de Austenitische
   soort en vertegenwoordigen ongeveer 65% van de totale wereldproductie.
 

Producten van Roestvast staal

De eigenschappen van roestvast staal zijn reeds aan bod gekomen; de producten die van
roestvast staal worden gemaakt stellen vaak bepaalde voorwaarden. Het produkt moet goed
reinigbaar en hygiŰnisch zijn, sterk en mag niet roesten. De toepassingen vinden dan ook
veelal plaats in de voedings- en genotsmiddelen industrie, de chemie, de farmacie en de
bouwnijverheid. Omdat roestvast staal een zeer mooi uiterlijk heeft, worden de laatste jaren
steeds meer meubelen en interieurcomponenten van dit materiaal vervaardigd.


Onderhoud van
Roestvast staal

Roestvast staal staat aan de buitenzijde onder invloed van verschillende atmosferische omstandigheden
afhankelijk van de plaats en omgeving. Hierbij moet worden gedacht aan plaatsen in de omgeving van
industrieel milieu (spoor en autosnelweg) en maritiem milieu (water en kustlijn). Doordat het roestvast staal
continu aan deze omstandigheden wordt blootgesteld is het raadzaam om roestvast staal dat zich buiten
bevindt regelmatig te reinigen met water en een zachte zeepoplossing. Voor behoud van o.a. buitenmeubilair
en barbecues is het verstandig om ook gebruikt te maken van een rvs-reiniger/polish (zie ook onderhouds-middelen). Hierdoor wordt de verontreiniging door lichte zoutaanslag (kustgebieden), vliegroest (spoor/industrie), opwaaiend
woestijnzand, zure regen, vingerafdrukken en overige vlekken verwijdert of tot een minimum beperkt.

* Voor een optimaal reinigingsresultaat is het belangrijk dat de temperatuur niet onder de 10░C is.
   Tevens wordt het gebruik van bijtende of agressieve schuurmiddelen en chloorhoudende oplossingen
    ter strengste afgeraden.