Wat is Natuursteen ?

Natuursteen
Natuursteen is een milieuvriendelijk natuurproduct, met een uniek en levendig uiterlijk. Bovendien is het een functioneel en duurzaam materiaal, dat voor een groot aantal binnen- en buitentoepassingen geschikt is. De aardkorst waarop wij leven bestaat voor een belangrijk deel uit natuursteen. Daardoor is de voorraad haast onuitputtelijk en wordt natuursteen in vrijwel alle landen gewonnen. De vorming van de aardkorst en dus natuursteen is een ingewikkeld geologisch proces, dat een tijdspanne van miljoenen jaren beslaat en tot op de dag van vandaag doorgaat. Aardbevingen en vulkaanuitbarstingen zijn hier het meest tastbare bewijs van. Dit geologische proces bepaalt het uiterlijk en de eigenschappen van natuursteen. Doordat geen plek ter wereld dezelfde geologische ontwikkeling doormaakt is geen natuursteen gelijk.

Ontstaan Natuursteen ?

Natuursteen in miljoenen jaren gevormd
Natuursteen is gevormd uit afgekoeld vloeibaar gesteente (magma of lava), of uit sediment (zand, klei, kalk) dat is versteend onder druk vaak in combinatie met hoge temperaturen. Natuursteen is het hoofdbestanddeel van de aardkorst waarop wij leven. De vorming van de aardkorst en dus natuursteen is een continue geologisch proces, dat zo oud is als de aarde.

Steengroepen

Stollingsgesteenten
Stollingsgesteenten zijn eenvoudig gezegd ontstaan door afkoeling en stolling van vloeibaar gesteente. Dit kan zowel in als op de aardkorst plaatsvinden. Wanneer het vloeibaar gesteente in de aardkorst afkoelt (magma) ontstaan dieptegesteenten. En wanneer het vloeibaar gesteente uit de aardkorst treedt (lava) en afkoelt, ontstaan uitvloeiingsgesteenten. Als tussenvorm kan magma ook stollen in spleten of breuklagen in de aardkorst; dan spreken we van ganggesteenten.

Dieptegesteenten
Dieptegesteenten zijn geleidelijk afgekoeld en onder grote, constante druk gevormd. Dit resulteert in grofkorrelige gesteenten, met duidelijk waarneembare kristallen. Uiterlijk en samenstelling van dieptegesteenten zijn regelmatig, maar stenen onderling kunnen sterk in uiterlijk verschillen.

Uitvloeiingsgesteenten
Magma kan uit het binnenste van de aarde aan het aardoppervlak komen, wat we dan lava noemen. Na bijvoorbeeld een vulkaanuitbarsting zal de lava snel afkoelen en verharden. Deze stenen bevatten geen of bijna geen kristallen. Luchtbelinsluitingen kunnen voorkomen. Uitvloeiingsgesteenten zijn meestal gelijkmatig van uiterlijk en samenstelling. Tot deze groep behoren bijvoorbeeld de trachieten en basalten.

Afzettingsgesteenten
Afzettingsgesteenten zijn ontstaan door het afzetten van klei-, zand- of kalklagen die vervolgens zijn versteend. Deze klei of zand kan afkomstig zijn van geërodeerde natuursteen, de kalk van schaaldiertjes, koraal e.d. Tot de afzettingsgesteenten behoren de kleistenen, zandstenen en sommige kalkstenen.

Kleistenen zijn uit klei gevormd. Ze worden in de natuursteensector niet gebruikt, maar vormen de basis voor leistenen. Zandstenen zijn uit zand gevormd en hebben een poreuze structuur. Kalkstenen zijn uit kalk gevormd. De fossielen die vaak in deze stenen worden gevonden, vertellen iets over de herkomst van het kalk.

Winning van Natuursteen

Wereldwijd wordt natuursteen in groeven gewonnen. De werkmethoden en de afmetingen van de gewonnen natuursteen zijn imposant. Meestal wordt natuursteen
in grote blokken gewonnen, waaruit later platen of tegels
worden gezaagd.

 

De afmeting van een blok verschilt per groeve en soms per steenlaag in de groeve. Een blok kan gemakkelijk 1,5 x 2 x 3 m groot zijn, met een gewicht van 19 ton. De blokken worden met speciaal gereedschap uit de berg gezaagd of geboord. Hiervoor wordt watergekoeld gereedschap gebruikt, waarvan de snijvlakken met diamant zijn bezet.

 

Uit de blokken worden platen (ook wel platen vrije maat genoemd) gezaagd met een raamzaag of een cirkelzaag.

Een raamzaag lijkt wel een grote uitvoering van de broodsnijmachine van de bakker.
In een rechthoekig raam zijn maximaal 60 zaagbladen (van elk circa vijf meter lang) naast elkaar gemonteerd. De afstand tussen de bladen bepaalt de plaatdikte. Het raam wordt in één zaagbeweging heen en weer over het blok steen getrokken.
In twee tot vijf dagen (afhankelijk van de steensoort) wordt het blok in 60 platen gezaagd, die elk een afmeting hebben van bijvoorbeeld 2x3 meter met een dikte van 30 mm.

Bron: Voorlichtingscentrum Natuursteen